انكار معدنى نموده و متوجه آن نشده و اين معنى دليل است بر عدم مطالعهء كتب معتبره و ابن تلميذ در مغنى گويد كه معدن او براى ارسطو و غيره اقاصى هند و اوايل چين است و پنج قسم مىباشد سفيد و زرد و سبز و اغبر و منقط و رازى در طب ملوكى بيان فرموده كه ما بين زردى و سفيدى و به رنگ وسمه مشاهده نموده و در رفع ضررِ بيش ، تجربه كرده و ابن مندويه گويد كه زرد مايل به سبزى و سفيدى است و در نخب مسطور است كه معدن او كرمان در كوه زرند است و سه قسم مىباشد سبز نيم رنگ و زرد مايل به سفيدى و مايل به سرخى و چيزى با او هست كه در آتش نمىسوزد و آن را مخاط الشيطان نامند و حقير قسم سبز تيره و زرد مايل به سياهى و زرد كاهى را مشاهده نموده است و گويند امتحان او آن است كه زردچوبه را بر روى سنگى بسايند و بعد از آن پادزهر را هرگاه رنگ زردچوبه سرخ شود خوب است و الّا فلا و گويند علامت خوبى او آن است كه در آفتاب گرم عرق كند و چون ساييده بر موضع گزيدهء افعى و مانند آن بپاشند سم را به طريق رشح دفع نمايد و چون قدر دو جو را با آب ساييده در گلوى افعى و مار كنند بكشد و يا به حيوانى بيش و امثال آن داده فادزهر را بدهند ، هرگاه از آن سم خلاص يابد خوب است و حقير اين امتحان را بهتر مىداند . در حرارت معتدل و در آخر دوم خشك و تا دوازده جو آن مقاوم جميع سموم حيوانى و نباتى و معدنى و مداومت آن هر روز به قدر قيراطى حافظ صحت و مانع ضرر هواى وبائى و اختلاف مياه و اهويه و نگاه داشتن او مانع گزيدن هوام و موافق جميع امزجه و مقوى دل و اعضاء رئيسه و حافظ حرارت و رطوبهء غريزى و مانع تعفن اخلاط و زايل كنندهء سميت آن و مبهى و مقوّى اعصاب و قوى و مفاصل و محلل و رادع اورام بارده و حاره و جهت خفقان به غايت مجرّب است . و قدر شربتش در رفع سموم از سه نخود تا دو دانگ و در ساير خواص از يك قيراط تا يك دانگ است و گويند آشاميدن نيم دانگ از عرق او كه از تابش آفتاب به هم رسد جهت ازالهء خفقان فى الفور مجرب است . ( تحفهء حكيم مؤمن ) . پاشويه : ( ا مركب ) . آب گرم خالص يا مخلوط به خردل و نمك و غيره كه پاى بيمار بدان شويند . پوش دربندى : شيافى است متخلخل و سبك كه از كوفتهء برگ درختى كنند و اين درخت برگش به برگ حنا ماند و تخمش مدور و از شاهدانه كوچك تر و مايل به زردى